Za nami niezwykle intensywna zagraniczna podróż po wiedzę i doświadczenie. Tym razem zespół kadry UTW Kluczbork brał udział w połowie czerwca 2026 r. w mobilności edukacyjnej dla kadry edukacji osób dorosłych w Szwecji. Razem z uczestnikami z pozostałych organizacji tworzących konsorcjum projektowe: Fundacją Alternatywnych Inicjatyw Edukacyjnych z Bielska-Białej, Stowarzyszenia UTW w Oleśnie oraz reprezentantami Stowarzyszenia Działań Lokalnych „Spichlerz” zdobywaliśmy nowe doświadczenia, wiedzę i inspirację. Nasza mobilność była wspierana ze środków Unii Europejskiej w ramach Programu Erasmus+ na lata 2021-2027.
Tym razem postanowiliśmy zgłębić bardziej tematykę wykorzystania i wpływu sztuki, natury i szwedzkich praktyk społecznych realizowanych w małych społecznościach lokalnych do działań edukacyjnych, często w ujęciu międzypokoleniowym. Program mobilności skupił się wokół innowacyjnego podejścia do tworzenia przestrzeni dla działań edukacyjnych w rewitalizowanych obiektach poprzemysłowych, będących jednocześnie miejscami integracji społecznej, mającej wpływ na kształtowanie postaw obywatelskich.
Nasz edukacyjny szlak wiódł przez absolutnie wyjątkowe miejsca na mapie południowej Szwecji. Dzięki współpracy z naszą organizacją przyjmującą, którą było IFÖ Center w miejscowości Bromölla, mogliśmy dowiedzieć się w jaki sposób można zawalczyć o wykorzystanie „niepotrzebnej” przestrzeni poprzemysłowej dla stworzenia centrum o charakterze edukacyjno-kulturalnym. Centrum mieści się w dawnej fabryce izolatorów. Dzięki tym kontaktom i obserwacji pracy IFÖ Center mogliśmy dowiedzieć się także, w jaki sposób nawiązywać pogłębioną współpracę z podmiotami samorządowymi oraz instytucjami biznesowymi w ramach budowania doświadczeń dotyczących współfinansowania społecznego działań edukacyjno-kulturalnych. Poznaliśmy także w praktyce zasady organizowania przestrzeni warsztatów edukacyjnych, które umożliwiają zainteresowanym dorosłym mieszkańcom uczestnictwo i rozwijanie swoich zainteresowań. Istotnym elementem tej działalności edukacyjnej jest skupianie się na wartości dodanej, jaką jest tradycja rzemieślnicza, która ma tą zaletę (szczególnie w kontekście edukacji osób starszych), że rozwija i pobudza motorykę psycho-fizyczną seniorów, co ma szczególne znaczenie w kontekście odbiorców naszych działań statutowych. W ramach obserwacji pracy zespołu IFÖ Center umożliwiono nam również zapoznanie się z najświeższymi rezultatami ich pracy, jakim były trzy wystawy:
– subtelne, pełne emocji rzeźby szwedzkiej artystki Evy Larsson;
– fascynującą monumentalną wystawę indonezyjskiego twórcy Diasa Prabu („Between Fading Time”), który przeniósł tradycyjną technikę batik-tulis (światowe dziedzictwo UNESCO) w wymiar nowoczesnej sztuki zaangażowanej;
– głęboko humanistyczną wystawę „Ikoner” (Om allas rätt att fa finnas), przypominającą o prawie każdego człowieka do obecności i szacunku w społeczeństwie
Wszystkie te wydarzenia, mają dla Nas jako edukatorów, dodatkowy wymiar edukacyjny, ponieważ obrazują relację we współczesnych społeczeństwach oraz mają na celu stać się inspiracją do organizowania działań na rzecz umacniania jednej z najistotniejszych wartości UE, jaką jest tolerancja i walka z wykluczeniem, o które musimy również „walczyć” na co dzień, również jako seniorzy.
W ramach inspiracji, wynikającej ze współpracy naszej organizacji przyjmującej mieliśmy dodatkową okazję, poza głównymi działaniami edukacyjnymi, nawiązać relacje i poznać efekty działania Centrum Kultury w Ronneby– będącą ważnym punktem na mapie regionalnych placówek o charakterze edukacyjno-kulturalnym w południowej Szwecji. To również przykład wykorzystywania przestrzeni pofabrycznych, po nieistniejącej już lokalnej fabryce Kockums, na działania edukacyjne w postaci warsztatów, wykładów, spotkań lokalnej społeczności itp., służących wzmacnianiu społeczeństwa obywatelskiego poprzez zwiększenie poziomu szeroko rozumianego wyedukowania osób dorosłych (także w ujęciu międzypokoleniowym).
Jedną z istotnych inspiracji dla nas jako przedstawicieli kadry edukacji osób dorosłych była możliwość, będąc w regionie gdzie działa nasz partner, odwiedzenie Wanås Konst (Knislinge) – unikalnej przestrzeni edukacji kulturowej, o międzynarodowym charakterze. Przemierzając historyczny las bukowy analizowaliśmy, jak w nowoczesny, wpisujący się w europejską politykę ekologiczną (inicjatywa ta jest obszarem unikalnym środowiskowo), można stworzyć genialny wzorzec „edukacji bez barier”, budzący ciekawość bez względu na wiek.
Realizacja mobilności edukacyjnej, spowodowała że przywozimy ze Szwecji do Polski nie tylko bezcenną wiedzę, ale również ogromną dawkę inspiracji do dalszej pracy na rzecz naszej lokalnej społeczności i świeże spojrzenie na edukację regionalną.
Serdecznie dziękujemy Fundacji FAIE za perfekcyjną i merytoryczną organizację tej międzynarodowej wymiany doświadczeń.
